trường ca Việt Nam

truong-ca-hoi-trung-duong

‘Hòn Vọng Phu’ của Lê Thương

Nhạc sĩ Lê Thương sinh ra ở Hà Nội vào năm 1914, và ông vào Nam vào năm 1941. Trường ca Hòn vọng phu được Lê Thương viết sau khi đã vào Nam, bắt đầu từ 1942 và kết thúc vào năm 1947. Đây là một bản trường ca chịu ảnh hưởng sâu xa của chuyện nàng Tô Thị và tác phẩm Chinh phụ ngâm khúc, nói về tình cảnh của người phụ nữ có chồng đi đánh trận.

Trong bản thu của hãng dĩa Sóng Nhạc, trước khi vào bài hát còn có giọng ngâm thơ của danh ca Hoàng Oanh:

Chúng ta biết rằng Chinh phụ ngâm bắt đầu với cảnh chiến tranh, nhà vua truyền hịch kêu gọi mọi người tham gia chiến cuộc. Người phụ nữ phải đưa tiễn chồng lên đường đánh giặc. Cuộc tiễn đưa lưu luyến kết thúc, người chinh phụ trở về khuê phòng và tưởng tượng ra cảnh sống của chồng nơi chiến địa. Lúc này, nỗi lo sợ bắt đầu xâm chiếm khi cô nghĩ về những khả năng xấu xảy đến với chồng trên chiến trường, và cùng với đó là sự buồn bã cho thân phận đơn chiếc của mình. Đã quá hạn đi lính, qua bao kỳ đào nở sen tàn, mà chồng chưa về, người chinh phụ quanh quẩn trước hiên, sau rèm, vò võ dưới đêm khuya vắng, đối diện với hoa, với nguyệt. Cô không còn muốn làm việc, biếng lơi trang điểm, ngày đêm khẩn cầu mong được sống hạnh phúc cùng chồng. Kết Chinh phụ ngâm không phải là cảnh đoàn tụ thực, mà chỉ là một hình dung của người phụ nữ về ngày chồng mình trở về trong tiếng hát khải hoàn để cùng cô sống hạnh phúc trong thanh bình, yên ả.

Tương tự như vậy, trường ca Hòn Vọng Phu gồm ba phần:

  • Hòn Vọng Phu I – Đoàn người ra đi (viết xong năm 1943, Dân Tộc xuất bản năm 1949): cảnh tiễn đưa chồng ra trận của người chinh phụ.
  • Hòn Vọng Phu II – Ai xuôi vạn lý (viết xong cuối năm 1945, Hương Nam xuất bản năm 1946): cảnh người chinh phụ về nhà và không thôi nhung nhớ chồng, mong rằng gặp được ai về xuôi để nàng nhắn gửi đôi ba lời thăm hỏi. Đây là đoạn mà tôi thích nhất. Nhất là câu: “Thôi đứng đợi làm chi, thời gian có hứa mấy khi sẽ đem đến trả đúng kỳ những người mang mệnh biệt ly”.
  • Hòn Vọng Phu III – Người chinh phu về (viết xong năm 1947, Dân Tộc xuất bản năm 1949): hình dung, tưởng tượng của người phụ nữ về cảnh chồng về.

1 Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s