Hồ Hữu Tường, Bốn mươi mốt năm làm báo – Tựa

Đánh máy lại phần Tựa của hồi ký Hồ Hữu Tường,
Bốn mươi mốt năm làm báo, do Trí Đăng xuất bản, năm 1972.

Gẫm tôi chưa chiếm được địa vị số một trong làng báo, địa vị nầy cho phép tôi viết thiên hồi ký về sự nghiệp làm báo của tôi. Gẫm tôi chưa chấm dứt đời làm báo, tức là chưa có cơ hội để đứng ngoài nhìn vào với cặp mắt vô tư hơn và để cho lời nói mình có giá trị khách quan. Nhưng tôi có hai lý lẽ rất chủ quan khiến cho tôi cầm bút mà viết thiên hồi ký nầy.

Lý lẽ thứ nhứt là nhà xuất bản Khai Trí sắp cho xuất bản một tác phẩm của tôi đã viết năm 1950, xuất bản thành tập nhỏ tại Paris, trong hình thức những bài học hàm thụ về nghề làm báo. Năm 1965, tôi cho in lại cũng từng tập trong tuần báo Hòa Đồng, rồi có in thêm, đóng thành cuốn mà bán ra dưới nhan đề là: Những kỹ thuật căn bản của nghề làm báo. Chẳng dè độc giả thích thú, đòi hỏi nên nhà sách Khai Trí mới cho in lại kỳ này. Trong những tác phẩm của tôi, sách được in lại chỉ có Phi Lạc sang Tàu, kế đó là Muốn hiểu chánh trị, hàng thứ ba mới đến Những kỹ thuật căn bản của nghề làm báo. Tôi không biết trong số độc giả của quyển thứ nhứt, đã có ai thành công rạng rỡ trong cái thuật nói dóc như anh chàng Phi Lạc chăng? Tôi cũng chẳng biết có độc giả nào của quyển thứ hai đã thành một chánh khách trứ danh chăng? Nhưng mà tôi có biết một số người, nhờ đọc quyển Những kỹ thuật căn bản của nghề làm báo, mà bước qua ngưỡng cửa của làng báo và thành công trong cái nghiệp này. Tôi kết luận rằng hai tác phẩm kia chỉ “mua vui cũng được một vài trống canh” cho độc giả. Còn có giá trị thực tiễn, mới là quyển ba. Vậy viết hồi ký về bốn mươi mốt năm làm báo là phải hơn.

Lý lẽ thứ hai là khi viết hồi ký nầy, tôi sẽ có dịp nhắc đến một số người, một số việc, một số cảnh vật, mà nếu tôi không nhắc đến, e sẽ bị chôn vùi trong lãng quên. Vậy thiên hồi ký này có thể kể là một chứng tích lịch sử, mà khi tôi nói đến “cái tôi”, ấy không phải vì mục đích muốn khoe mình, mà là muốn tài liệu này có tánh cách nhân chứng. Thú thật, nhờ làm báo mà tôi quen biết với một số nhân vật ở hàng đầu của xã hội Việt Nam, cũng như một vài cây viết cừ trong làng báo quốc tế. Sử gia có thể lượm lặt trong thiên hồi ký này một ít tài liệu, về khoảng từ năm 1926, cho đến ngày nay. Ít nữa, công viết không hoài, đến nỗi tiếc sao đã phí phạm vô ích.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s